ฉี่บ่อย ปัสสาวะบ่อย อาการเสี่ยงก่อเกิด โรคติดเชื้อ

เคยนับหรือไม่ว่าใน 1 วัน คุณปัสสาวะกี่ครั้ง บ่อยเกินไปหรือไม่ เวลาปวดปัสสาวะรู้สึกกลั้นไม่ค่อยได้ใช่ไหม...?

ผู้ที่มีอาการปวดปัสสาวะบ่อย ๆ ทุกชั่วโมง เวลาปวดจะรุนแรงมากจนต้องรีบเข้าห้องน้ำทันที หรือมักจะตื่นขึ้นมากลางดึกเกินกว่า 1 ครั้ง เพราะปวดปัสสาวะจนทนไม่ไหว เวลาทำงานต้องลุกเข้าห้องน้ำบ่อยมาก จนรู้สึกรำคาญ เวลาเดินทางไปไหนไกล ๆ หรือรถติดบนท้องถนน ก็มักจะรู้สึกปวดปัสสาวะกลางทาง สร้างความทุกข์ทรมานเป็นอย่างมาก

นพ.บุญเลิศ สุขวัฒนาสินิทธิ์ ศัลยศาสตร์ระบบปัสสาวะ โรงพยาบาลเวชธานี อธิบายให้ฟังว่า อาการปัสสาวะบ่อยเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ โดยปกติคนเราจะปัสสาวะ 1-2 ลิตรต่อวัน ครั้งหนึ่งประมาณ 200-300 ลูกบาศก์เซนติเมตร (CC) จึงเข้าห้องน้ำวันละประมาณ 6-7 ครั้ง แต่ถ้าดื่มน้ำมาก การปัสสาวะจะมากกว่า 2 ลิตร โดยจะเข้าห้องน้ำ 8-9 ครั้งต่อวันได้ การปัสสาวะของคนเรานั้น จะปวดเมื่อมีปริมาตรมากกว่า 200 ซีซี จะอยากเข้าห้องน้ำเมื่อมีปริมาตร 300 ซีซี และปวด มากจนทนไม่ไหวเมื่อมีปริมาตร ประมาณ 400 ซีซี

แต่ถ้าใครเข้าห้องน้ำมากกว่าปกตินั้นคือจำนวนครั้งมาก ก็ต้องมาดูว่าปริมาณมากตามด้วยหรือไม่ ถ้ามากตามด้วยแสดงว่ามีการดื่มน้ำมากกว่าปกติในวันนั้น แสดงว่า การดื่มน้ำมาก เป็นสาเหตุหนึ่งของการปัสสาวะบ่อย

รวมทั้ง การปัสสาวะไม่หมด พอไม่หมดมีปัสสาวะค้าง ก็ต้องปัสสาวะซ้ำ จนบางครั้งปริมาณก็มากตามไปด้วย ใน กรณีนี้อาจเกิดจากการมี ก้อน เนื้อ มาขวางทำให้ความจุของท่อ ปัสสาวะน้อยลง การปัสสาวะจึงมีจำนวนครั้งที่มากขึ้น รวมถึง มีอะไรไปอุดกั้น ทำให้แรงบีบกระเพาะปัสสาวะหมดแรงเสียก่อน เช่น ใน ผู้ชายสูงวัย จะมี ต่อมลูกหมากโต แรงบีบจะสู้กับทาง ออกที่แคบลงไม่ได้ ส่วนผู้หญิงสูงวัยจะเกิดจาก ภาวะฮอร์โมนหมด ทำให้การยืดหยุ่นที่ท่อปัสสาวะน้อยลง เป็นก้อนที่ท่อปัสสาวะได้ ทำให้ทางออกแคบแรงบีบหมดแรงก่อนปัสสาวะจึงออกไม่หมด อีกทั้ง ท่อปัสสาวะตีบ ที่เกิดจากการติดเชื้อเรื้อรังหรือมีพังผืดเกาะที่ท่อปัสสาวะ

ภาวะของ การตั้งครรภ์ ก็มีผลเมื่อมดลูกโตขึ้นทำให้ปัสสาวะบ่อยขึ้นกว่าคนปกติ การทานยา บางประเภทก็มีส่วน ทำให้ปัสสาวะบ่อยเช่นกัน อาทิ ยาลดความดันโลหิตสูง เพราะ มีฤทธิ์ขับปัสสาวะ รวมไปถึง ปัสสาวะเต็มจนล้น เป็นอาการที่เมื่อปริมาณปัสสาวะมีมากกว่า 400 ซีซี แต่ไม่เข้าห้องน้ำ พอ เข้าแล้วก็รู้สึกว่ายังปวดอยู่อีก ยังออกไม่หมด ทำให้ต้องเข้าห้องน้ำบ่อย อีกทั้ง เมื่อเลยการปวดปัสสาวะจัด ๆ ไปแล้ว จะกลายเป็นว่าไม่ปวดหรือลืมไปเลยว่าปวดปัสสาวะ เนื่องจากกระเพาะ ปัสสาวะยืดมากจนเส้นประสาทรับรู้ช้าไปแล้ว จึงเป็นอีกกลุ่มหนึ่ง คือ การอักเสบติดเชื้อ คือ การกลั้นปัสสาวะจนเกินความจุของ กระเพาะปัสสาวะทำให้กระเพาะปัสสาวะยืดจนบาง แบคทีเรียที่อยู่ด้านในสามารถแบ่งตัวได้มากจนทำให้มีการติดเชื้อได้

“คนไข้ที่มาด้วยอาการปัสสาวะบ่อย หมอจำต้องวินิจฉัย และพิจารณาดูจำนวนครั้งและปริมาณในแต่ละครั้งของการปัสสาวะ พร้อมกับการซักประวัติ และตรวจร่างกายอย่างละเอียด โดยเฉพาะระบบประสาทและการตรวจทางห้องปฏิบัติการที่จำเป็น เช่น การตรวจปัสสาวะ เพื่อตัดโรคอื่น ๆ ที่อาจมีอาการและแสดงอาการคล้ายกันเสียก่อน ดังที่กล่าวมาเสียก่อน เมื่อได้ผลว่า จำนวนครั้งมากแต่ปริมาณน้อย โดยตัดโรคอื่น ๆ ที่คาดว่าจะเป็นสาเหตุออกไปแล้ว จะเรียกว่าเป็น โรคกระเพาะปัสสาวะไวเกิน”

โรคกระเพาะปัสสาวะไวเกิน เป็นกลุ่มอาการของความผิดปกติของระบบทางเดินปัสสาวะส่วนล่าง เป็นภาวะที่กระเพาะปัสสาวะบีบตัวมากเกินไป ทำให้มีอาการปัสสาวะบ่อยกว่าปกติ บางคนเป็นมากต้องปัสสาวะ 2-3 ครั้งต่อชั่วโมง ยิ่งอยู่ในห้องแอร์เย็น ๆ จะปัสสาวะบ่อยมากขึ้น และรู้สึกปวดปัสสาวะอย่างรุนแรง เวลาปวดจะกลั้นไม่ค่อยได้ต้อง รีบเข้าห้องน้ำอย่างเร่งด่วน รวมทั้ง ต้องลุกขึ้นมาปัสสาวะตอน กลางคืนบ่อย ๆ จนรบกวนการนอนหลับ บางครั้งอาจมีปัสสาวะเล็ด หรืออาจมีอาการเจ็บท้องน้อยร่วมด้วย อาการจะคล้าย ๆ กับเป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบธรรมดา แต่จะเป็นค่อนข้างเรื้อรังเป็นเวลานาน

สาเหตุยังไม่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าเกิดจากระบบประสาท ที่บริเวณกล้ามเนื้อของกระเพาะปัสสาวะผิดปกติ ทำให้กล้ามเนื้อ บีบตัวบ่อยและไวกว่ากำหนด โดยที่ยังมีปริมาณปัสสาวะไม่มาก พอที่จะทำให้รู้สึกปวดปัสสาวะ

“เป็นโรคที่ไม่มีอันตราย ไม่ลุกลาม แต่มีภาวะแทรกซ้อนจากพฤติกรรมการเข้าห้องน้ำได้ โดยเฉพาะกับผู้หญิง เพราะผู้หญิงบางคน เมื่อเข้าห้องน้ำบ่อยก็ต้องล้าง ต้องเช็ดทำความสะอาดบ่อย อาจมีปัญหาในเรื่องความอับชื้น กลิ่นอับเหม็นและมีเชื้อราตามมาได้ รวมทั้ง อาจเกิดอาการบวมของท่อปัสสาวะขึ้นได้ เพราะโดย ปกติท่อปัสสาวะคนเราจะเรียบเมื่อมีการเช็ด ล้าง ทำความสะอาดบ่อย ๆ อาจทำให้ผนังไม่ เรียบ มีอาการบวม มีการตกค้างเกิดขึ้นตามร่องที่ไม่เรียบได้ และเป็นที่มาของการอักเสบติดเชื้อตามมา แต่พบได้ไม่บ่อย ครั้งนัก

แม้จะเป็นโรคที่ไม่อันตราย แต่ส่งผลกระทบกับคุณภาพชีวิตโดยรวม เพราะ อาการที่เป็นจะเป็นมากน้อยแตกต่างกันในแต่ละคน โดยจะมีปัญหาเวลาที่ต้องอยู่ในรถที่ติดขัดทำให้เกิดความรำคาญ มีผลต่อความสะอาดของบริเวณช่องคลอด และขาหนีบ ทำให้รู้สึกไม่มั่นใจ ไม่กล้าเข้าสังคมจึงทำให้จะไม่อยากไปไหน เนื่องจากไม่มั่นใจว่าจะมีห้องน้ำอยู่ใกล้ ๆ บริเวณที่จะไปหรือเปล่า”

เนื่องจากยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด ดังนั้น การรักษาจึงใช้แนวทางรักษาหลายชนิดมาผสมผสานกัน นั่นคือ รักษาภาวะหรือโรคที่มีผลก่อให้เกิดปัญหากระเพาะปัสสาวะไวเกิน ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น การงดดื่มน้ำก่อนนอน หลีกเลี่ยงยา หรืออาหารที่มีฤทธิ์กระตุ้นการขับปัสสาวะ เช่น ยาขับปัสสาวะ น้ำชา กาแฟ การจัดที่นอนใหม่ให้เข้าห้องน้ำได้สะดวกขึ้น

รวมทั้ง การฝึกกระเพาะปัสสาวะ ซึ่งเป็นหนึ่งในพฤติ กรรมบำบัด เป็นการฝึกควบคุมระบบประสาท ที่ควบคุมการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ โดย มีจุดมุ่งหมายที่จะให้สมองส่วนกลางส่งสัญญาณมายับยั้งวงจร การปัสสาวะ โดยการฝึกปัสสาวะให้เป็นเวลา และเพิ่มช่วงเวลาการ ถ่ายปัสสาวะให้มากขึ้นเรื่อย ๆ เช่น จากเดิมต้องเข้าทุก ๆ 1 ชั่วโมงให้เพิ่มเป็น 1 ชั่วโมง ครึ่ง และเพิ่มเป็น 2 ชั่วโมง ตามลำดับ เป็นการฝึกให้กระเพาะ ปัสสาวะ เก็บปัสสาวะให้มากพอ โดยไม่มีอาการบีบตัวไวกว่าปกติ อีกทั้ง หลักการเบี่ยงเบนความสนใจ ด้วยการขมิบช่องคลอดร่วมด้วย ซึ่งจะลดอาการอยากปัสสาวะลง

ภาวะกระเพาะปัสสาวะไวเกิน ถึงแม้ไม่ก่อให้เกิดอันตรายถึงแก่ชีวิต แต่ก็ทำให้คุณภาพชีวิตลดลงอย่างมาก มีผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตในหลาย ๆ ด้าน จึงจำเป็นที่จะต้องให้ความสำคัญและให้การดูและรักษาอย่างจริงจัง เพื่อให้หายหรือบรรเทาจากภาวะดังกล่าว สู่การมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น.


เคล็ดลับสุขภาพดี

น้ำผึ้ง ผลผลิตจากผึ้งตัวน้อย ๆ ที่ช่วยกันเก็บมาจากต่อมน้ำหวานของดอกไม้และต้นไม้ผ่านกระบวนการย่อยในตัวผึ้งแล้วนำไป เก็บบ่มไว้ ในหลอด รวงผึ้ง ทำ ให้มีปริมาณน้ำตาลที่เข้ม ข้นได้มาตรฐาน ซึ่งท่านทราบหรือ ไม่ว่า น้ำผึ้ง นอกจากจะมีรสชาติที่หวานจับใจแล้ว ยังมีคุณค่าและประโยชน์ต่อสุขภาพร่างกายและผิวพรรณมากมาย

ผศ.พิชัย คงพิทักษ์ อาจารย์ประจำภาควิชากีฏวิทยาคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้ให้ความรู้เกี่ยวกับคุณค่าของน้ำผึ้งว่า มีคุณค่านับไม่ถ้วน เช่น คุณค่าทางอาหาร เป็นอาหารที่สะอาด ปลอดจากจุลินทรีย์ต่าง ๆ น้ำตาลในน้ำผึ้งจะถูกนำไปเผาผลาญเป็นพลังงานและความอบอุ่นให้แก่ร่างกาย บำรุงร่างกายและสมองให้แข็งแรง สดชื่นแจ่มใส น้ำผึ้ง 100 กรัม ให้พลังงาน 303 แคลอรี รับประทานในช่วงที่ต้องการ หรือ 1/2-1 ช้อนโต๊ะตอนเช้าและก่อนนอนทุกวัน และ หากใช้น้ำผึ้งดองกล้วยน้ำว้า ทิ้งไว้ 1 เดือน ใช้เป็นยาอายุวัฒนะได้

คุณค่าทางยาฆ่าจุลินทรีย์และเชื้อต่าง ๆ ได้ โดยน้ำผึ้งมีความเข้มข้นของน้ำตาลสูง มีแรงดูดซึม ทำให้จุลินทรีย์ที่ตกลงในน้ำผึ้งเหี่ยวตาย เมื่อเอาน้ำผึ้งมาละลายน้ำ กรดที่มีใน น้ำผึ้งแสดงปฏิกิริยาได้และไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ที่เกิดขึ้น สามารถฆ่าจุลินทรีย์ได้ด้วย น้ำผึ้งถูกนำไปใช้ในการฆ่าเชื้อโรคมาตั้งแต่สมัยโบราณ ชาวอียิปต์ใช้น้ำผึ้งแช่ศพกันเน่าเปื่อยได้ ดังนั้นเมื่อเราใช้น้ำผึ้งทาบาดแผลจะสามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียได้และทำให้แผลไม่เกิดการอักเสบ

คุณค่าทางการรักษาโรค มีสรรพคุณแก้ท้องผูก เอนไซม์ในน้ำผึ้งจะช่วยย่อยคาร์โบไฮเดรต น้ำผึ้งจึงมีฤทธิ์เป็นยาระบายอ่อน ๆ แก้อาการท้องผูกในเด็กและคนชราได้เป็นอย่างดี ขนาดที่ใช้ 1 ช้อนโต๊ะรับประทานก่อนนอน และ คุณค่าในส่วนผสมยาสมุนไพรหลายชนิด สามารถใช้รักษาโรคต่าง ๆ ได้ เช่น แก้ไอ เจ็บคอ หลอดลมอักเสบ ขับเสมหะ นอกจากน้ำผึ้งจะใช้รักษาโรคแล้วยังถูกนำมาใช้เป็นเครื่องสำอางรักษาผิวให้นุ่มนวลสวยงาม

เมื่อทราบคุณค่าของน้ำผึ้งแบบนี้แล้วหลายคนคงสนใจอยากซื้อน้ำผึ้งมาใช้กันบ้างแล้ว แต่ในปัจจุบันผู้ผลิตบางรายมักใส่สารแปลกปลอมลงในน้ำผึ้ง อาจารย์พิชัย จึงแนะนำว่า ให้สังเกตดูสีของน้ำผึ้ง ซึ่งมีหลายสี เช่น สีเหลือง น้ำตาลอ่อน แต่ถ้าสีคล้ำมากเกินไปไม่แนะนำให้ซื้อเพราะอาจจะเก็บไว้นาน ซึ่งอายุของน้ำผึ้งควรรับประทานภายใน 1 ปีจะได้คุณค่ามากที่สุด และควรตรวจสอบว่ามีฉลากรับรอง มีชื่อบริษัทผู้ผลิตและจำหน่ายหรือไม่ ซึ่งบางครั้งพ่อค้าอาจจะอวดอ้างความสดโดยการนำตัวผึ้งหรือเกสรมาใส่ไว้เพื่อให้ผู้ซื้อเข้าใจว่าเป็นน้ำผึ้งเก็บจากป่าสดใหม่ ซึ่งต้องตรวจสอบให้ดีเพราะขั้นตอนการเก็บนั้นต้องสะอาดปราศจากสิ่งเจือปนดังกล่าวด้วย โดยเฉพาะถ้าอ้างว่าเป็นน้ำผึ้งป่านั้นยิ่งไม่น่าเชื่อถือเพราะปัจจุบันไม่มีแล้วมีแต่น้ำผึ้งเลี้ยง

หากทราบคุณค่าและประโยชน์ของน้ำผึ้งอย่างนี้แล้ว อย่าลืมรับประทานน้ำผึ้งก่อนนอนเพื่อช่วยบำรุงสุขภาพร่างกายของเราให้ดียิ่งขึ้นนะคะ


สรรหามาบอก

- โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ ขอเชิญ ผู้สนใจเข้าร่วมกิจกรรม “สัปดาห์ธาลัสซีเมีย” พร้อมรับฟังการบรรยายทางวิชาการ ในวันศุกร์ที่ 22 พฤษภาคม 2552 ตั้งแต่เวลา 12.00-15.00 น. ณ บริเวณหน้าหน่วยตรวจสูติ-นรีเวช กรรม ชั้น 1 อาคารดุลโสภาคย์ ท่านจะได้พบกับกิจกรรมที่น่า สนใจพร้อมบริการตรวจหาความเข้มข้นของเลือด โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใด ๆ สนใจสอบถาม โทร. 0-2926-9999

- โรงพยาบาลไทยนครินทร์ ร่วมกับ บริษัท โรช ไทยแลนด์ จำกัด ขอเชิญผู้สนใจเข้าร่วมฟังการเสวนาเรื่อง “มะเร็งปอด รักษาให้หายอย่างไร” โดย นพ.อาคม เชียรศิลป์ ผู้อำนวยการศูนย์มะเร็งโฮลิสติค โรงพยาบาลไทยนครินทร์และคณะ ในวันเสาร์ที่ 23 พฤษภาคม 2552 เวลา 09.00-11.30 น. ณ เวทีกิจกรรมชั้น G โรงพยาบาลไทยนครินทร์ สำรองที่นั่งฟรี สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ โทร. 0-2361-2727 ต่อ 3042, 3056

- ศูนย์โรคสมอง โรงพยาบาลรามคำแหง ขอเชิญประชาชนผู้สนใจร่วมสัมมนาในหัวข้อ “ปวดหัว..น่ากลัวกว่าที่คิด” ตอน “อยากรู้ไหม..ทำไมถึงปวดหัว? & ปวดหัวตัวร้าย..ปล่อยไว้อาจอันตรายถึงชีวิต” ในวันเสาร์ที่ 23 พฤษภาคม 2552 เวลา 13.00-15.30 น. ณ ห้องประชุม อาคาร C ชั้น 10 โรงพยาบาลรามคำแหงโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย สำรองที่นั่งด่วน โทร. 0-2743-9999

- โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ ขอเชิญผู้สนใจร่วมชมนิทรรศการความรู้เกี่ยวกับโรคหัวใจ และชม “Big Heart” หัวใจจำลองขนาดยักษ์ เพื่อให้ผู้ร่วมงานเดินสำรวจ เรียนรู้และสัมผัสการทำงานของหัวใจทั้ง 4 ห้องด้วยตัวเอง โดยจัดแสดง ระหว่างวันที่ 19-24 พ.ค. 2552 เวลา 10.00-22.00 น. ชั้น 1 โซนอีเดน ศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์ ภายในงานยังมีบริการตรวจสุขภาพเบื้องต้น รับคำปรึกษาจากโภชนากรและนักกายภาพบำบัด พร้อมฟังเสวนาความรู้เกี่ยวกับโรคหัวใจจากแพทย์และผู้เชี่ยวชาญของศูนย์หัวใจฯ ฟรี! สนใจสอบถามได้ที่ โทร. 0-2667-2000